ایسنا/اصفهان استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: ICF ادعا می‌کند، می‌خواهد میان اصطلاحات متخصصان مختلف حوزه سلامت و بهداشت درباره توصیف وضعیت بیماری و سلامتی هماهنگی به وجود آورد. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: ICF ادعا می‌کند، می‌خواهد میان اصطلاحات متخصصان مختلف حوزه سلامت و بهداشت درباره توصیف وضعیت بیماری و سلامتی هماهنگی به وجود آورد. یلدا کاظمی در گفت و گو با خبرنگار سرویس علمی و آموزشی خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، منطقه اصفهان، با بیان اینکه ICF یک سیستم طبقه‌بندی برای سلامت، ناتوانی و بیماری است، اظهار کرد: سیستم ICF (International Classification of Functioning , Disability and Health) از سال 2001 توسط سازمان بهداشت جهانی معرفی شده است. وی با بیان اینکه پیش از آن سیستم های دیگری بیشتر با تاکید بر توصیف وضعیت بیماری وجود داشته، اضافه کرد: یکی از این سیستم ها ICD (International Classification of Disease) نام دارد که در آن بیماری‌ها به دسته‌های مختلف بر اساس سیستم های عملکردی بدن مانند سیستم تنفس، سیستم عصبی و...تقسیم می‌شوند. در واقع بر اساس ICD، بیماری و سیستم های عملکردی بدن را توصیف می‌کنند. البته، سیستم ICD هم اکنون نیز وجود دارد و پزشکان از آن استفاده می‌کنند و ICF مکمل آن است. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به اینکه اعضای سازمان بهداشت جهانی به این نتیجه رسیده‌اند که تمرکز بر روی سلامت یا بیمار بودن عضوی از بدن به تنهایی نمی‌تواند تعیین‌کننده کیفیت سلامت زندگی فرد باشد، ادامه داد: از دیدگاه آنان تعامل فرد با محیط، تأثیر ویژگی‌های فرد بر روی درمان بیماری و... مهم است. در نتیجه محیط نیز به عنوان یک عامل دارای اهمیت در نظر گرفته می‌شود. کاظمی با بیان اینکه سازمان بهداشت جهانی در جلسات خود در کشورهای مختلف، سیستم ICF را معرفی کرده است، اظهار کرد: این سیستم در ایران نیز مورد استفاده قرارگرفته و مرکز آمار ایران کتابی درباره آن ترجمه کرده است. این کار توسط دکتر محمد کمالی از پیشکسوتان معرفی ICF در ایران و معاون سابق توان‌بخشی سازمان بهزیستی انجام شده است. وی با بیان اینکه از سال 2007 ، یک بخش مکمل به تعریف ICF افزوده شد، خاطرنشان کرد: سیستم ICF برای افراد بزرگسال کاربرد دارد، اما برای کودکان به دلیل وضعیت ویژه آنان و وجود متغیرهای دیگر که در توانایی یا ناتوانی آنان تأثیرگذار است؛ مانند بحث تکامل یا Development کودک، تعاریف و طبقه‌بندی‌های کدهای موجود در ICF نمی‌تواند پاسخگوی این بحث تکاملی در کودک باشد. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان افزود: سازمان بهداشت جهانی به دلیل تأکیدی که بر متغیر تکامل کودک از سیستم ICF دارد، سیستم ICF-CY یعنی ICF برای کودکان و نوجوانان (ICF-Children & Youth) را مجزا و به دسته‌بندی عملکرد و ناتوانی و سلامت انسان از بدو تولد تا حدود 18 سالگی اختصاص داد. کاظمی با اشاره به اینکه سیستم ICF-CY در ایران به شکل رسمی، در کارگاه‌های دانشکده توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان معرفی شد، تصریح کرد: در سال‌های گذشته ضرورت استفاده از سیستم ICF- CY در سخنرانی های همایش‌های کشوری گفتاردرمانی مطرح شده بود، اما آموزش رسمی این سیستم به متخصصان حوزه سلامت کودکان با برگزاری کارگاهی در 13 آبان ماه سال گذشته آغاز شد. وی با اشاره به اهمیت کاربرد سیستم ICF در ایران گفت: سازمان بهزیستی استان اصفهان، حدود چهار سال است که از سیستم ICF استفاده می‌کند و این امر سبب کاهش اختلاف نظر در نحوه طبقه‌بندی اختلالات و معلولیت‌های افراد مراجعه‌کننده به این سازمان شده است. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه ICF ادعا می‌کند، می‌خواهد میان اصطلاحات متخصصان مختلف حوزه سلامت و بهداشت درباره توصیف وضعیت بیماری و سلامتی هماهنگی به وجود آورد، تصریح کرد: حوزه بهداشت اصطلاحات مخصوص خود را دارد و بنابراین امکان اینکه در برخی مواقع این دو حوزه اصطلاحات مربوط به یکدیگر را متوجه نشوند، وجود دارد. بنابراین ICF به دنبال ایجاد یک زبان مشترک میان آنهاست. دکتر کاظمی با اشاره به اینکه ICFبه دنبال از بین بردن اصطلاحات حوزه‌ها نیست، گفت: هر کدام از رشته‌های مختلف، اصطلاحات خاص خود را دارند و ICF به دنبال از بین بردن آنها نیست؛ اما هرگاه بحث از تعامل رشته‌ها به میان می‌آید ICF نیز به منظور هماهنگی اصطلاحات میان این رشته‌ها مطرح می‌شود. به عنوان مثال، در حوزه تصمیم‌گیری برای چگونگی درمان و ارایه خدمت برای نقص یکی از عملکردهای مغز، میان کاردرمانگر و گفتاردرمانگر و بعد با نورولوژیست و سپس در بخش پوشش بیمه‌ای، با بیمه گران، ارتباط و زبان مشترک به وجود می‌آورد. وی با اشاره به اینکه این سیستم می‌تواند به بیمار نیز برای فهم وضعیت بیماری کمک کند، تاکید کرد: اگر حرکت در جهت این است که یکی از اعضای اصلی تصمیم‌گیرنده در مداخله درمانی، خود بیمار باشد، پس زبان و اصطلاحات مورد استفاده در تصمیم‌گیری نیز باید به گونه‌ای باشد که بیمار بتواند حرف پزشک و یا درمانگرش را متوجه شود. اهمیت این موضوع، در اینجاست که هم اکنون، یکی از سه ضلع مثلث ارایه خدمات سلامت، بر اساس بهترین شواهد موجود یا evidence-based practice ، درگیر کردن خواست‌ها و ترجیحات بیمار و خانواده او در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با وضعیت سلامت او است. به طوریکه او باید در جریان کامل انواع مداخله‌هایی که بالقوه برای او فراهم است، قرارگرفته و سپس در جلسه‌ای با حضور پزشک و درمانگران خود، همگی بهترین تصمیم را برای روند درمان بگیرند. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه حدود 6 یا 7 سال از مطرح‌شدن جدی بحث ICF در حوزه گفتاردرمانی می‌گذرد، اظهار کرد: در حوزه گفتاردرمانی مقالات مربوط به ICF نیز از حدود شش یا هفت سال پیش مطرح و انتشار یافت و تعداد آن به تدریج افزایش پیدا کرد. اما تاکنون در ایران مطالعات مربوط به کاربرد این سیستم در حوزه گفتاردرمانی از حدود سه سال پیش، تنها سه یا چهار مقاله است که باز هم نشانه‌ای از توجه محققان آسیب‌شناسی گفتار و زبان داخل کشور به پیشرفت‌های روز دنیا در این حوزه دارد. کاظمی ادامه داد: از آخرین مطالعاتی نیز که در قالب پایان‌نامه بوده در دانشکده علوم توان‌بخشی اصفهان با محوریت استفاده از سیستم ICF-CY برای توصیف ارزیابی کودکان دارای اختلالات زبانی که ریشه اصلی اختلال آنها مشخص نیست، بود. وی با بیان اینکه آسیب زبانی (Language Impairment)) برخی از کودکان وابسته به عاملی نیست، یعنی کودک مشکل ذهنی، شنوایی، عاطفی-اجتماعی و... ندارد، ادامه داد: این گروه از کودکان دارای اختلال زبانی، تنها مشکلشان، در ایجاد ارتباط از طریق زبان و جمله‌بندی دستوری صحیح است. در دنیا بر روی این کودکان تحقیقات بسیاری صورت گرفته اما در ایران کودکان دارای این‌گونه مشکلات کمتر شناخته‌ شده هستند و گروه گفتاردرمانی تلاش می‌کند که سیستم ICF-CY را با وضعیت این کودکان منطبق کند. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه گروه گفتاردرمانی پروتکلی تهیه‌ کرده که بتواند اختلالات زبانی با ریشه نامشخص را از دید ICF-CY ارزیابی کند، تصریح کرد: در حال حاضر این پروتکل فقط تهیه‌ شده و روی سه کودک مورد استفاده قرارگرفته است و تحقیقات بیشتر روی آن با همکاری بسیار خوب خانواده‌ها و گفتاردرمانگران استان، ادامه دارد. در این پروتکل مشکلات از تمام جوانب بررسی شده و اجزای ICF-CY در آن مد نظر قرارگرفته است. کاظمی با اشاره به اینکه ICF دارای پنج جزء اصلی است، گفت: این اجزا شامل Body Function & Structure (ساختار و عملکرد بدن)، Activity(فعالیت‌های فرد)، Participation (مشارکت فرد) و دو متغیر دیگر که سه فاکتور گذشته را تحت تأثیر قرار می‌دهند، Environment Factor (فاکتورهای محیطی) و Personal Factor (فاکتورهای فردی) است. تمام این فاکتورها برای مشکل کودکان دارای اختلال زبانی با ریشه نامشخص در نظر گرفته شده و در ارزیابی وضعیت کودک مهم تلقی شده است. وی با اشاره به اینکه نتایج استفاده از این روش در آینده مشخص می‌شود، اظهار کرد: در ارزیابی وضعیت کودکان با این روش، در آینده مسلماً دید جامع‌تری به وجود خواهد آمد و چگونگی طراحی مداخلات با استفاده از روش ICF-CY در آینده مشخص خواهد شد. استادیار گروه گفتاردرمانی دانشکده علوم توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه در حال حاضر ICF بهترین سیستم است، خاطرنشان کرد: به هر حال، امکان اینکه در آینده سیستم های جدید طبقه‌بندی بیماری و سلامت به وجود بیاید یا اینکه حتی رویکردهای جدیدی از سوی محققان ایرانی، تهیه‌شده و به سازمان بهداشت جهانی معرفی شود، وجود دارد اما هم اکنون ICF رویکردی مناسب برای طبقه‌بندی بیماری و سلامت برای انسان نشان داده است. کاظمی با اشاره به اینکه آینده ICF را روشن ارزیابی می‌کند، تصریح کرد: در ایران نیز باید بر روی این سیستم سرمایه‌گذاری صورت گیرد و وزارت بهداشت متولی این کار است. در جلسه کمیته کشوری تکامل کودکان سیستم ICF معرفی شده و مورد استقبال متولیان امر سلامت قرارگرفته است. در حال حاضر، این کمیته راهبردهایی را به مجموعه متولیان امر تکامل کودکان در ایران ارایه می‌دهد و امید است سیستم ICF در برنامه‌ریزی، آیین نامه‌ها و استراتژی های این کمیته جای گیرد.
کلیدواژه‌ها: #اصفهان #سلامت #توانبخشي